eword.vn

Wikipedia thế hệ mới

</> .md

Wikipedia thay đổi cách thế giới tra cứu tri thức. Wikipedia thế hệ mới không thay thế Wikipedia — nó bổ sung bằng cách xây tri thức cho máy đọc được, song ngữ, và scale mà không cần server farm.

eword.vn là một ví dụ: từ điển Anh–Việt trở thành mạng entity có cấu trúc — giống Wikidata + Wiktionary + ví dụ ngữ cảnh, gộp trong một hạ tầng phẳng.

Wikipedia cũ vs thế hệ mới

Wikipedia (2001→) eword / thế hệ mới
Đơn vị tri thức Bài viết prose dài Entity (từ, câu, quan hệ)
Định dạng Wikitext Markdown + YAML — LLM đọc thẳng
Graph Wikidata tách rời Knowledge Graph tích hợp (/knowledge-graph)
Ngôn ngữ 1 wiki / ngôn ngữ Song ngữ Anh–Việt trên cùng entity
Scale MySQL + PHP + cache phức tạp R2 + Worker edge (~$0)
Link nội bộ [[wiki link]] [[budget]] → /tu-dien/budget
Máy đọc API MediaWiki .md, JSON-LD @graph, llms.txt
Biên tập Cộng đồng, edit war Pipeline + enrich có gate chất lượng

Ba nguyên tắc thế hệ mới

1. Entity-first, không bài viết mỏng

Mỗi từ là một DefinedTerm với nghĩa Vi, IPA, ví dụ, đồng nghĩa — không phải đoạn văn SEO rỗng. Quan hệ (synonym, antonym, collocation) nằm trong Knowledge Graph, không chôn trong prose.

2. Tri thức phẳng, phục vụ global

File .md trên object storage → index JSON build trước → HTML ở edge. Không database runtime. Thêm 1 triệu URL không thêm 1 MySQL replica.

3. Con người + AI cùng dùng

Edge CDN

Cache global Cloudflare, canonical eword.vn, Cache API trên Worker — bot/AI tải hàng loạt không đốt CPU origin.

Wikilink trong nội dung

Trong thân bài markdown, dùng cú pháp wiki:

[[budget]] và [[allowance]] đều liên quan tài chính.
[[expensive|đắt]] là trái nghĩa phổ biến.

Worker tự chuyển thành link nội bộ /tu-dien/....

Tham chiếu Wikipedia & Wikidata

Trang indexable có thể khai báo trong frontmatter:

wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Budget
wikidata: Q41163

→ hiển thị link tham chiếu + sameAs trong schema.org cho Google.

Học thêm